In gesprek met een prothese winkel

Standaard

Foto 20-04-15 3 02 45 p.m.
Toevallig bij mij om de hoek blijkt de prothese winkel ‘Westland Orthopedie Shop’ te zitten. In dit winkelpand meten ze de stompen van mensen op en laten de mensen hun nieuwe protheses passen. Verderop in de vestiging in Delft worden dan de protheses op maat gemaakt. Afgelopen maandag 20 april ben ik even deze shop in gelopen. Het tweetalige personeel nodigde me uit om met een kop thee aan tafel te komen zitten, zodat ze uitgebreid mijn vragen konden beantwoorden.
Voor mijn onderzoek is het natuurlijk erg belangrijk om niet alleen de visie van productontwerpers, modeontwerpers en prothese gebruikers te horen, maar ook het verhaal van de prothese makers. De mensen die in de shop werken hebben allemaal een orthopedische of fysiotherapie achtergrond. Daarom konden zij mij alles vertellen over het proces om een prothese op maat te laten maken (meten, gipsen, gieten, passen). Maar ook over het gebruik er van, de problemen, irritaties, enz. De voet blijkt bijvoorbeeld heel belangrijk te zijn voor het balans van de gebruiker. Ook de stalen constructie word hier helemaal op afgesteld.

Ook vroeg ik hen of er wel eens klanten zijn die opzoek zijn naar een nieuw ontwerp. Wat in deze shop dan gebruikelijk is, is om een patroontje op het bovenste plastic stuk van de beenprothese te plakken dat vast komt te zitten aan het bovenbeen. De stalen constructie die van het plastic tot aan de voet vast zit, hangt een beetje af van de soort activiteiten die de gebruiker er mee wil doen. Deze constructie zal hier altijd blijven zitten en qua vormgeving is daar nu nog niks aan te veranderen of toe te voegen. Gek, want mij lijkt het best logisch om deze constructie losse elementen te bevestigen die voor een beetje ‘opsmuk’ zorgen. Dit idee sprak het personeel dan ook erg aan. Losse elementen die je op de prothese kunt klikken en dagelijks kunt aanpassen aan je outfit, zijn volgens hen tot nu toe nooit nog nooit zo verkocht. Volgens het personeel zou het een gat in de markt zijn.

In gesprek met een ervaringsdeskundige

Standaard

Vrijdag 17 april had ik een afspraak in Den Haag met ervaringsdeskundige Donald H. Donald is een jongen die ik via via op Facebook heb kunnen benaderen. Donald heeft een onderbeen prothese. Hij is namelijk geboren met een afwijking aan zijn been. Zijn ene been is een stuk korter, dunner en zwakker dan zijn andere. Zijn been is dus niet geamputeerd waardoor hij geen stomp heeft maar een voet.
Donald ervaart veel onbegrip als het gaan om hoe hij er uit ziet. Doordat hij met zijn been sleept kijken veel mensen hem aan op straat. Hij vind het vreselijk maar houd zich groot en doet alsof het hem weinig interesseert. Als mensen staren kijkt hij ze gewoon terug boos aan. Door de jaren heen heeft hij een dikke huid ontwikkeld. Hij heeft al 3 jaar een vriendin die hij al zo’n 8 jaar kent. Zij accepteert hem helemaal zoals hij is, maar zelf is hij wel eens bang dat ze zich schaamt tegenover haar vriendinnen. Hun relatie is goed, ondanks dat ze helemaal in Arnhem woont. Toch geeft de prothese ook wel eens obstakels in de relatie. Zijn vriendin houd namelijk ontzettend veel van het zwembad en van het strand. Voor Donald is dit een heel groot probleem. Want Donald gaan elke confrontatie uit de weg als het gaat om zijn benen. Hij draagt nooit korte broeken en is al helemaal niet te vinden in de buurt van het water. Zijn leven word daarom erg beïnvloed door zijn prothese.
Het grootste probleem waar Donald nu tegen aan loopt, is dat hij nog geen goede prothese heeft kunnen vinden die bij zijn handicap aansluit. Hierdoor sleept hij nog altijd met zijn been en trekt dit veel bekijks uit zijn omgeving. Hij verteld me dat hij zelfs ooit een keer een blanke voet heeft gekregen bij het aanschaffen van een nieuwe prothese. Een voet waar hij zichzelf totaal niet mee kan identificeren omdat hij zelf een bruine huidskleur heeft. Gek genoeg heeft Donald nooit overwogen om een design prothese te nemen. Omdat Donald sport coach/instructeur is heeft hij wel kennis van de technische mogelijkheden bij een sport prothese. Toch is hij vrijwel niet bekend met de design protheses die tegenwoordig ontworpen worden. Het staat zo ver van zijn bed dat in ons gesprek hij vooral blijft hameren op het gebrek aan kwaliteit van de huidige protheses die op dit moment veel worden aangeboden.
Donald wil dolgraag een goede, degelijke en vooral realistische prothese die de aandacht weg haalt van zijn been. Wanneer ik hem vertel dat uit onderzoek is gebleken dat een realistische protheses de omgeving juist afschrikken en meer aandacht krijgen is hij erg verontwaardigd. Hij verteld me dat hij het nog nooit zo had bekeken, maar dat de stap naar een opvallende en onderscheidende design prothese voor hem nog veel te groot is. Hij heeft vooral het idee dat zijn omgeving een bijzondere prothese niet zullen waarderen of accepteren. Het imago van een prothese is zo negatief dat hij het in alle opzichten liever zou willen verstoppen. Toch merk ik aan hem dat hij het aller liefst zou willen dat mensen op een andere manier naar zijn been zouden gaan kijken. Dat was het moment voor de volgende test.

Ik vroeg Donald waar hij aan moest denken wanneer hij nu naar zijn prothese keek. Ik vroeg hem te kiezen tussen telkens twee tegenovergestelde visuele begrippen. Daarna vroeg ik hem opnieuw te kiezen, maar dan met wat hij zou willen denken en zou willen dat zijn omgeving er over zou denken. Hij koos bij deze opdracht voor:

Donker of licht

  1. Donker
  2. Donker
    Licht of zwaar
  1. Licht gewicht
  2. Licht gewicht
    Onzichtbaar of aanwezig
  1. Onzichtbaar
  2. Aanwezig
    Exclusief of massa
  1. Exclusief
  2. Exclusief
    Natuurlijk of kunstmatig
  1. Kunstmatig
  2. Kunstmatig
    Binnen of buiten
  1. Binnen
  2. Buiten
    Aantrekkelijk of afstandelijk
  1. Aantrekkelijk
  2. Aantrekkelijk
    Willekeurig of patroon
  1. Patroon
  2. Willekeurig
    Anders of gewoon
  1. Gewoon
  2. Gewoon
    Luidruchtig of stil
  1. Stil
  2. Stil
    Oppervlakkig of inhoudelijk
  1. Oppervlakkig
  2. Inhoudelijk
    Krachtig of kwetsbaar
  1. Krachtig
  2. Krachtig
    Beroemd of onbekend
  1. Beroemd
  2. Beroemd
    Zomer of winter
  1. Zomer
  2. Winter
    Sport of vrijetijd
  1. Sport
  2. Vrijetijd
    Hulpmiddel of accessoires
  1. Hulpmiddel
  2. Hulpmiddel
    Elegant of lomp
  1. Elegant
  2. LompStoer of stom
  1. Stoer
  2. Stom
    Dapper of veilig
  1. Dapper
  2. Dapper
    Techniek of design
  1. Techniek
  2. Techniek
    Per ongeluk of expres
  1. Per ongeluk
  2. Expres
    Tussen de twee opdrachten in vroeg ik hem het imago te beschrijven die een prothese vandaag de dag volgens hem draagt. Die kernwoorden heb ik vervolgens in een moodboard verwerkt:
    Imago Moodboard (prothesedrager)
    Na al deze opdrachten vroeg ik welk imago hij zou willen dat een prothese zou krijgen. Ook die heb ik in een moodboard verwerkt:
    Imago Moodboard (prothesedrager)2Tijdens mijn gesprek met Donald kwam ik er achter dat de prothese broodnodig een re-branding kan gebruiken. Donald gaf namelijk ook aan dat hij het erg storend vind dat alle protheses nu nog het zelfde heetten. Terwijl een bril (een orthese) de naam bril toegewezen heeft gekregen. Maar een been prothese nog altijd weg valt tussen alle andere protheses. Elke handicap staat voor iets anders. Voor Donald zou het een pree zijn als zijn onderbeen prothese een andere naam krijgt, waardoor hij niet elke keer opnieuw hoeft uit te leggen wat hij heeft. Maar het met één woord duidelijk is. Hij heeft zelf aan dat hij dit ‘etiket’ als een belangrijke onderscheiding ziet, die de beeldvorming van deze brede benaming kan doorbreken.

Voor mijn eindwerk vind ik het dan ook erg interessant om de herpositionering van dit product te onderzoeken. Door een nieuwe naam en een nieuw imago te ontwikkelen voor een vernieuwd concept voor protheses.

In gesprek met een modeontwerpster

Standaard

Donderdag 16 april had ik een afspraak met Daisy van Loenhout. Daisy is een oud Willem de Kooning student en modeontwerpster uit Rotterdam. In haar afstudeerproject deed ze net zoals ik onderzoek naar imperfectie. In haar afstudeerproject onderzocht ze haar rol als modeontwerper tijdens het ontwikkelingsproces van een medisch hulpmiddel. In haar project heeft ze zich gericht op één klant, Magda van Es. Magda heeft een lichamelijke aandoening waardoor ze haar hele leven een medisch korset moet dragen. Dit korset zit helaas alleen niet naar wens. Daarom besloot Daisy een persoonlijk medisch korset te gaan ontwerpen, dat helemaal aansluit bij de persoonlijke wensen van haar klant Magda. Haar doel was om het medische imago van het korset om te zetten in een vrouwelijk en verleidelijk ontwerp. Het heeft me erg geholpen om met Daisy af te spreken, doordat ik kon leren van al haar ervaringen over dit zelfde afstudeerproces.

In mijn gesprek met Daisy heb ik haar veel vragen kunnen stellen over de stappen en het proces van haar eigen afstudeerproject. Ook heb ik haar vragen gesteld over haar visie op stigmatisering bij het hebben van een handicap of andere imperfectie. Ook Daisy ziet dit nog steeds als een groot probleem en ook zij ziet dat commerciële merken nog altijd niet hun verantwoordelijkheid hiervoor nemen. Ze werd erg enthousiast van mijn idee om protheses op een nieuwe manier in de markt te plaatsen en zag met haar modeachtergrond ook zeker kansen in het idee om van een prothese een mode accessoires te maken. Ik legde haar mijn idee voor om een losse accessoires te ontwerpen die bevestigd kunnen worden aan je prothese, maar ook gedragen kunnen worden op een ‘normaal’ been. Het was erg leuk om te horen dat zij hier veel potentie in zag. Ik vroeg haar welk merk zij het beste bij dit idee vind horen en ook daar kwam uit dat G-Star een grote kanshebber is. G-Star is een modemerk dat de rauwe kantjes van de mode en reclame industrie op zoekt. G-Star durft veder te kijken dan andere merken, doordat zij naar nieuwe innovatieve manieren zoeken om doormiddel van mode de wereld een beetje beter te maken. Dit zou één van die manieren kunnen zijn. Door als merk een nieuw imago te hangen aan een product en naar gelijkheid te streven door deze in twee vormen uit te brengen. Want het is toch eigenlijk best gek dat een bril het imago ‘intelligentie’ heeft gekregen. Terwijl dit natuurlijk helemaal niks met slechte ogen te maken heeft. Daisy en ik waren het er over eens dat het bij een prothese net zo moeiten kunnen.

In gesprek met een productdesigner

Standaard

Op vrijdag 10 april sprak ik af met productontwerper Bartel Timmermans op het WDKA. Bartel is een industrieel ontwerper en initiatiefnemer van zijn eigen bureau DesignTank. Hij is 38 jaar oud en woont in Den Haag. Momenteel studeert hij de twee jarige Master Design aan de Willem de Koning Academie. Hier werkt Bartel Timmermans aan een onderzoek naar gewenste eigenschappen, vormgeving en stijl van protheses met als doel een open design prothese te (laten) ontwikkelen die door andere ontwerpers en creatieven doorontwikkeld en vormgegeven kunnen worden. Daarom leek het me dan ook erg interessant om contact met hem te leggen, om meer te weten te komen over zijn kennis, inzicht en visie met betrekking tot dit onderwerp.

Bartel richt zich met zijn project alleen op de techniek van arm protheses. Binnen de Master Design voert hij een breed gebruikersonderzoek onder bestaande prothesegebruikers, naar de gewenste eigenschappen en vormgeving van protheses. Op basis hiervan zal een basisprothese ontwikkeld worden die als open design product wordt aangeboden. Op een online platform is de prothese naar eigen inzicht aan te passen of uit te breiden door andere ontwerpers, kunstenaars, grafisch ontwerpers of andere creatieve personen. Deze nieuwe ontwerpen worden via het onlineplatform aangeboden aan eindgebruikers. Ook kan op aanvraag van de eindgebruiker een ‘custom’ prothese naar eigen wens worden ontwikkeld door een door de gebruiker gekozen ontwerper. Dit ontwerp wordt ook weer gedeeld op het platform.

In het gesprek met Bartel was ik voornamelijk geïnteresseerd in de obstakels, kansen en huidige ontwikkelingen van design protheses. De grootste obstakel die zich opdoet op de ontwikkeling van design protheses zijn de kosten. Nu kost een ‘gewone’ prothese tussen de €6.000 en €15.000. Toch zijn er ook al goedkopere manieren mogelijk zoals het 3D printen van protheses. Een 3D geprinte prothese kost ongeveer zo’n 60 dollar. Helaas is de kwaliteit hier van alleen wel een stuk slechter. Bartel noemt het zelfs ‘weggooi protheses’. Het is nog erg kwetsbaar en de structuur van het materiaal is nog niet zo verfijnt. Toch is het ook mogelijk om metaal te printen, of met een plastic dat metaal deeltjes bevat. Dit is al wel heel stevig. Het enige nadeel is dat een metaal geprinte prothese weer heel zwaar kan worden. Toch worden 3D geprinte protheses al veel in 3e wereldlanden gebruikt. Er worden tegenwoordig steeds meer projecten opgezet om er voor te zorgen dat bijvoorbeeld oorlog slachtoffers weer kunnen functioneren met een 3D geprinte been of arm.

Ook in Amerika word mede door oorlogen de vraag naar protheses ook steeds groter. Want net zoals de Duitsers in de tweede wereldoorlog, zorgt oorlog vaak voor nieuwe ontdekkingen en innovaties. Zo bestaat nu ook de iLimb. Dit is een arm die word bestuurd door een app op je telefoon. Je geeft een opdracht in de app, en kunt de prothese vervolgens met je hersenen aansturen. Klinkt vind ik nog een beetje onhandig en omslachtig. Maar wel erg gaaf dat het mogelijk is.

De ‘Exoskeleton’ is ook een prothese/skelet wat als een soort superhelden pak je lichaam helpt te bewegen. Zoals met tillen maar ook met lopen. Mensen die niet meer kunnen lopen kunnen ineens wel lopen met het pak. En het tillen van 80 kilo kan aanvoelen als maar 5 kilo. Een bijzonder futuristisch verschijnsel dat er uit zit als een soort robot bevestig aan je eigen lichaam.
FORTIS5-edit Toch ben ik erg geïnteresseerd in waarom Bartel denkt dat commerciële merken nog nooit eerder de stap hebben gezet om ‘alledaagse’ beenprotheses in de markt te zetten en te verkopen. Bartel geeft aan dat dit vooral komt door de kosten en een te kleine doelgroep. Toch is het gek dat designprotheses al wel ontworpen worden en bestaan, maar ze nog steeds niet op de markt verkrijgbaar zijn voor de ‘gewone mens’ die een prothese nodig heeft.
Bartel geeft zelfs aan dat uit onderzoek blijkt dat een realistische prothese juist stigmatisering aanwakkert. Stigmatisering neemt namelijk toe wanneer een realistische prothese net-niet-hele-maal echt lijkt. Het word daardoor een beetje ‘eng’ en dit werkt juist afstotend. Terwijl de drager juist de prothese wil camoufleren en verstoppen. Deze mensen willen juist hetzelfde lijken als anderen en de aandacht van hun prothese afnemen door de camouflage. Het gekke is dat het in ons hoofd dus niet zomaar zo werkt. Een design prothese die afwijkt van het oorspronkelijke lichaamsdeel, word door de omgeving vaker veel meer gewaardeerd. Het product krijgt een onderscheidende factor krijgt en word niet geassocieerd met een eng gevoel. Neem een voorbeeld aan een realistische pop. Wanneer een er pop extreem echt uit ziet, ga je hem juist eng vinden. Wanneer de pop overduidelijk nep is, accepteer je de pop als pop.  $_12
Zo werkt dat dus ook met protheses. Alleen denk ik dat veel prothese gebruikers dat zelf nog niet door hebben. De angst om anders gevonden te worden is vaak nog te groot voor ze. Gek genoeg werkt dit hen juist tegen. Doordat ze zelf bang dat ze niet geaccepteerd worden met een been prothese, kiezen ze voor een realistische prothese, die vervolgens juist veel ‘negatieve’ aandacht trekt.