Undercover Hacking & Advertising

Standaard

Afgelopen week zijn we met de Hacking groep naar de tentoonstelling van The Yes Men in Sittard geweest. The Yes Men zijn het perfecte voorbeeld van het toepassen van ‘Undercover Hacking’. The Yes Men wordt gevormd door Andy Bichlbaum en Mike Bonanno. Met hun vaak spectaculaire en gedurfde interventies vragen zij aandacht voor de manier waarop bedrijven onder meer de mensenrechten, de democratie en het milieu aan hun laars lappen. The Yes Men inspireert me dan ook erg door dat zij doormiddel van een vooropgezette leugen, veel aandacht weten te creëren voor een bepaald onderwerp. Hierdoor ontstaat er een bepaalde spanning waardoor mensen geforceerd worden om na te denken over een bepaald onderwerp. Ze zijn dan ook niet onder het gehele publiek geliefd, maar weten hiermee wel een stem te geven aan de mensen die het zelf niet hebben.

Een ander voorbeeld van undercover hacking is De Grote Donor Show. De Grote Donorshow was geen reclame campagne, maar een eenmalig Nederlands televisieconcept van BNN uit 2007. In dit televisieprogramma, dat ruim 1,2 miljoen kijkers trok, was het de bedoeling dat de 37-jarige Lisa, een ongeneeslijk zieke vrouw die leed aan een hersentumor, uit drie nierpatiënten een kandidaat moest kiezen om een gezonde nier aan af te staan. De kijkers konden via een sms-bericht hun mening geven wie ze moest kiezen.
Aan het eind bleek hier om een stunt te gaan. Het gehele programma was opgezet om meer aandacht te krijgen voor donororganen. “Lisa” bleek een kerngezonde actrice te zijn. De kandidaten hadden wel een nierziekte, maar zaten ook in het complot. BNN wilde met het programma aantonen dat het ook vijf jaar na het aan een nierziekte overlijden van BNN-oprichter Bart de Graaff, nog steeds moeilijk was om een donororgaan te krijgen.

De politieke partijen CDA en ChristenUnie wilden niet dat het programma werd uitgezonden. Ze vonden dat het programma niet veel goeds kon doen, omdat er twee mensen worden afgewezen voor een nier. Na Kamervragen zei minister Plasterk het programma verwerpelijk te vinden, maar het niet te willen en niet te kunnen verbieden, omdat staatscensuur vooraf in Nederland verboden is. De Nederlandse Transplantatie Stichting vond dat BNN een tandje te ver ging. Premier Balkenende was bang dat het programma het imago van Nederland zou schaden.
Buitenlandse media als de BBC berichtten over De Grote Donorshow met teksten als “Endemol slaat weer toe” en ook de Europese Commissie bekritiseerde het programma. BNN stelde het programma zelf ook smakeloos te vinden, maar zond het ondanks alle kritiek toch uit, want “de waarheid – zo’n groot tekort aan donoren – is nog veel smakelozer”.
Ook de medewerkers van Endemol hadden last van het televisieprogramma, zo zouden ze in andere landen onder hoge druk hebben gestaan voor de uitzending. In Duitsland en het Verenigd Koninkrijk werden zelfs medewerkers weggepest en omschreven als duivels. Ronald Plasterk zei na afloop van de uitzending het een ‘fantastische stunt’ te vinden en ‘een intelligente manier’ om aandacht te vragen voor het tekort aan donornieren. Joop Atsma vond het een ‘smakeloze show’. Hij werd met name getroffen door de manier waarop kandidaten in de voorselectie werden afgewezen.

Maar het belangrijkste van alles, op de avond van de uitzending hadden ongeveer 18.000 mensen een donorformulier gedownload van het internet. Ook gaven 12.000 belangstellenden per sms aan dat ze graag een donorformulier wilden ontvangen. Meer dan 12.000 mensen vulden na het programma daadwerkelijk een donorformulier in.
De cijfers liegen niet en vertellen wel degelijk dat een stunt als soms nodig is om een onderwerp aan het daglicht te brengen. Ondanks dat misschien de meerderheid van te toeschouwers er een vieze smaak van in hun mond kregen, was de stunt het wel zeker waard. Want het aankaarten van dit soort onderwerpen zijn nou eenmaal niet leuk. En de stunt is daarom ook helemaal niet ‘leuk’ bedoeld. Deze stunt is er geweest om mensen wakker te schudden. Na te laten denken. En actie te laten ondernemen. Want als BBN er niks mee had gedaan, dan waren we 12.000 donors misgelopen. Moet je je voorstellen hoeveel mensenlevens daar wel niet mee gered kunnen worden.
Geniaal toch, dat er van die creatieve zielen rond lopen die dit soort hacks kunnen bedenken?

De case kun je hier bekijken:

Advertenties